Ngày 15 04 tuần 1 Âm lịch hàng năm (ngày Rằm 04 tuần Giêng) hay còn gọi là Tết Nguyên Tiêu (lễ Thượng Nguồn) có nguồn cội từ thời Tây Hán ở China với lễ hội rước đèn lồng long trọng.
Ngày này cũng là một ngày lễ rất quan trọng trong đời sống linh tính của người Việt nhưng thay vì rước đèn, người Việt thường đi lễ chùa, dâng Phật cầu an. Dường như đó, các mái nhà thường chuẩn bị mâm cúng lễ để cúng Rằm bốn tuần Giêng với mong muốn cầu an toàn, may mắn, tài lộc, sức khỏe và cực thịnh trong năm mới.
Tùy thuộc tham gia từng địa phương và từng mái nhà khác nhau sẽ có những phương pháp chuẩn bị mâm cỗ cúng khác biệt. Tuy nhiên, về cơ bản có hai dạng lễ cúng là lễ cúng chay (cho ban thờ Phật) và lễ cúng mặn (cho ban thờ gia tiên) dựa vào câu nói trong khoảng bình dân xưa:"Lễ Phật nói quanh nói quẩn năm không bằng Rằm bốn tuần Giêng. Giỗ tết cả năm không bằng ngày rằm bốn tuần Giêng".
Cách thức sẵn sàng và sắp xếp mâm cỗ cúng chay (cho bàn thờ Phật)
Với sự phát triển như hiện thời, đa dạng người đã bỏ nhưng phổ thông gia đình vẫn nhất mực vâng lệnh ý kiến từ xa xưa đó là hạn chế sát sinh, ăn chay trong ngày lễ cúng Rằm tháng Giêng để một lòng thờ Phật.
Món bánh trôi hình thành trong mâm cỗ cúng chay biểu hiện cầu mong năm mới hạnh phúc tròn đầy (Ảnh: Internet)
Cỗ chay tùy loại có trong khoảng 10, 12 tới 25 món. Điểm khác lạ trên mâm cỗ chay là sự hiện diện của những màu sắc biểu trưng cho ngũ hành. Màu đỏ biểu trưng cho hành hỏa, xanh của hành mộc, đen của hành thổ, màu trắng của hành thủy, màu quà hành kim.
Bởi vậy, mâm cỗ cúng chay Phật thường bao gồm: Hoa quả, chè xôi, các món đậu, canh xào không thêm phổ quát hương liệu và chè trôi nước.
Món chè trôi nước hiện ra trong mâm cỗ cúng của người Việt biểu lộ cầu mong mọi việc nói quanh năm được khô giòn thông, lưu loát, hạnh phúc tròn đầy…
Phương pháp sẵn sàng và bố trí mâm cỗ mặn cúng gia tiên
Bên cạnh đó, vài gia đình người Việt không thờ Phật trong nhà nên mâm cỗ cúng Rằm tháng Giêng của họ sẽ là mâm cỗ mặn.
Mỗi món ăn trong mâm cỗ cúng mặn đều mang một ý nghĩa khác lạ (Ảnh: Internet)
Mâm cỗ mặn thường bao gồm 10 món (gia đình khá giả hơn có thể nhiều hơn) được xếp xung quanh nhau chia thành vòng tròn:
- 4 bát gồm bát ninh măng, bát canh bóng, bát miến, bát mọc.
- 6 đĩa gồm giết mổ gà (hoặc thịt lợn), giò (hoặc chả), nem thính (đĩa xào), dưa muối, xôi gấc (hoặc bánh bác) và nước chấm.
Đồ lễ khác gồm: Hương, hoa tuoi, hoa quả, tiến thưởng mã, đèn nến, trầu cau, rượu, thuốc lá...
Những món ăn trong mâm cỗ cúng cũng biểu lộ những ước mơ riêng của người Việt.
Bánh bác: Món ăn đầu tiên góp mặt trong mâm cúng Tết Nguyên tiêu – Rằm trước tiên của năm mới là bánh bác bỏ. Bánh bác biểu trưng cho trời, như một lời cầu vạn sự được vuông tròn trong năm mới.
Xôi gấc: Xôi gấc không chỉ là món ăn chẳng thể thiếu trong các mâm cỗ ngày Tết mà còn được sử dụng rộng rãi tham gia ngày Rằm. Xôi gấc khi ăn có vị dẻo của gạo nếp, vị ngọt của các con phố và vị béo của nước cốt dừa. Xôi gấc không chỉ có màu đỏ giúp mâm cỗ cúng Rằm 04 tuần Giêng của bạn thêm thích mắt mà còn tượng trưng cho sự may mắn, tròn đầy của gia chủ.
Gà luộc: Gà không chỉ là món ăn không xa lạ trong bữa cơm hàng ngày mà trong các ngày lễ Tết, đây cũng là món ăn không thể thiếu.
Làm thịt lợn: Giết thịt lợn đã đóng hộp thuộc về âm, dưa hành rau củ thuộc về dương, âm dương phối hợp biểu trưng cho sự sản xuất.
Trong khi trong mâm cỗ còn có thể có thêm cơm tẻ là lương thực hàng ngày. Mâm cỗ có nếp có tẻ, có âm dương trọn vẹn để sinh sôi nảy nở.
Bát nước chấm đặt giữa mâm hình tròn biểu trưng cho trời đất ngoài hành tinh, kết nối cũ kĩ kim.
Mâm cơm cúng ngày Rằm bốn tuần Giêng cũng phải có trọn vẹn các vị. Vị mặn của nước chấm, vị cay của ớt, vị chua của đĩa dưa hành, vị ngọt của bánh, phần nhiều tạo nên mâm cỗ đủ đầy, cầu mong êm ấm an lành, xua đi những xui xẻo có thể tới trong năm mới.
Xem thêm: cách chùi nồi bị khét
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét